U bent hier

Salvador Dalí – Buste de femme rétrospectif

 

Met de expo Van Salvador tot Dalí staat Spaanse creativiteit centraal in het station van Luik-Guillemins. 150 originele daliaanse werken staan opgesteld in het hart van Calatrava’s organische architectuur. Een daarvan is het opvallende Buste de femme rétrospectif

 

De grootste Belgische overzichtstentoonstelling over Salvador Dalí (1904-1989) benadert de artistieke duizendpoot vanuit drie invalshoeken. Zo krijgt de bezoeker een beeld van Dalí als kind, beroemde kunstenaar en excentrieke mediafiguur. De samenwerking tussen The Dali Universe en The Stratton Foundation wil het minder bekende werk laten zien in de vorm van schilderijen, litho’s, aquarellen, kostuums, voorwerpen, films, foto’s en manuscripten. Ook verschillende kunstenaars en ontwerpers die zich inspireerden op Dalí krijgen een plaats in het parcours. Het geheel is te bewonderen in een groot surrealistische decor.

 

Buste de femme rétrospectif

 

In 1977 werden acht bronzen exemplaren van de Buste de femme rétrospectif gegoten en beschilderd. Dalí gaf de toestemming om de sculpturen te gieten naar zijn originele porseleinen buste uit 1933. Destijds deed de porseleinen versie heel wat stof opwaaien in Parijse kunstkringen. Naast de controversiële vorm ontstond er commotie over het gebruik van echt brood en mais. Het oorspronkelijke brood werd gestolen en vervolgens opgegeten door de hond van Pablo Picasso. De sculptuur groeide uit tot een belangrijke icoon van het surrealisme. Als één van de eerste daliaanse sculpturen toont de buste verschillende motieven uit zijn oeuvre van de jaren dertig. 

 

Dalí en Gala

 

Fantasmen en erotische verlangens hadden een grote impact op de kunstenaar. Zijn Russische vrouw en muze Gala ( Elena Dmitrievna Djakonova) zag hij als het vrouwelijk ideaal. Ze bracht hem tot rust en was cruciaal voor Dalí’s artistieke carrière. Het naakte vrouwelijke lichaam in meditatieve houding representeert Dalí’s obsessie en angst dat gepaard gaat met seksualiteit. De fallische vormen van het stokbrood en de maiskolven versterken die symboliek. De kolonie mieren op het lichaam toont zijn fascinatie voor dood en het verderf. Sinds zijn kindertijd was Dalí geboeid door de manier waarop de insecten dierlijke restanten verorberden. De twee boeren op de inktpot bovenaan verwijzen eveneens naar de dood. Dalí nam de figuren over van het realistisch schilderij L’Angelus (1857-1859) van  Jean-François Millet.  Hij kwam ermee in contact via een replica op school. De ruimte tussen beide personen associeert de kunstenaar met het graf van zijn overleden broer. Die stierf negen maanden voor de geboorte van de kunstenaar. Als kind raakte Dalí getraumatiseerd  wanneer hij merkte dat zijn broer dezelfde naam droeg. Verder verwijst de inktpot naar Dalí als schilder en schrijver. Zijn passie voor cinéma komt naar voor via de strip rond de hals van de vrouw die diende voor een zoötroop. Dit was een negentiende eeuwse animatiemachine uit het pre-cinematijdperk. Wanneer dit apparaat snel beweegt, schept het de illusie van beweging.        

 

Jean-François Millet - L’Angelus 

 

Dalí en België

In 1924 ontstond het surrealisme in Parijs met het Manifeste du Surréalisme van André Breton. België was het eerste land na Frankrijk waar het surrealisme een draagvlak kreeg. In 1924 verspreidden Paul Nougé, Camille Goemans en Marcel Lecomte het gedachtengoed via pamfletten. Een jaar later verscheen het enige nummer van het tijdschrift Oesophage op initiatief van E.L.T. Mesens en René Magritte. Wanneer Dalí in 1929 in Parijs samenwerkte met cinéast Luis Buñuel voor de surrealistische film Un chien andalou, vond een eerste ontmoeting plaats tussen Dalí en Magritte. Tijdens de zomer trokken Magritte, Goemans en andere surrealisten naar Dalí’s verblijf in Cadaqués. Vervolgens ging in november de eerste solotentoonstelling van Dalí door in de Parijse galerij van Goemans. Een jaar later zouden Magritte en Dalí er samen exposeren tijdens de tentoonstelling Collages et papiers collés.

 

Elke maand bespreekt een tento.be-redacteur een kunstwerk uit een actuele tentoonstelling. In juli is Benedict Vandaele aan de beurt.

Salvador Dalí (1904-1989)

Buste de femme rétrospectif

Station Luik-Guillemins

Uit: Van Salvador tot Dali